lojban
Sztuczny język o składni opartej na zasadach logiki formalnej,stworzony przez Grupę ds. Języka Logicznego (Logical Language Group, LLG) w 1987 r.
. Prace nad stroną trwają (gromadzenie i porządkowanie danych).
Z lojbanem dopiero się zapoznaję. Chętnych namawiam do współpracy i obiecuję, że efekty pracy będą namacalne.
Funkcjonalność docelowa: a)pełny i udźwiękowiony słownik jbo<->en,pl; b)translator jbo<->en/pl; c)txt(jbo)->wav;
Język lojban interesuje mnie głównie jako dwustronny interfejs między człowiekiem a komputerem / robotem
Linki do stron na temat lojbana:
www.lojban.org , Wikipedia - lojban , Translator jbo-ang , Using UML to understand Lojban , Kurs dla początkujących , Wykład mp3(en)Thesaurus tematyczny (en) , Słownik obrazkowy , Inny słownik obrazkowy , Gismu podzielone na lekcje - tematycznie , Ciekawa propozycja literek dla lojbana , Film w lojbańskiej wersji językowej , Translator lojbańsko polski
Lojbański alfabet
składa się z 26 liter. ' , . a b c d e f g i j k l m n o p r s t u v x y zBrak liter h q w
Wymowa jak w j.polskim, oprócz :
| znak | apostrof | kropka | przecinek | c | j | x | v | y | i | u |
| wymowa pl | h | pauza | rozdziela sylaby | sz | ż | ch | w | szwa | j | u lub ł |
| pronunciation | ahead | pause/stop | non-standard syllable break | shirt | measure | loch, Ach | voice | above | green | boot |
C=consonant,spółgłoska; V=vowel,samogłoska
cmavo : wyrazy strukturalne, wyrażają cechy gramatyczne, emocje i liczby.(możliwe formy:| .V | .VV | .V'V | CV | CVV |CV'V|
cmene : frazy - nazwy własne
- cmevla : wyrazy - nazwy własne
brivla : orzeczenia, trzy typy:
- gismu : pięcioliterowe rdzenie wyrazów (ok.1300)
- lujvo : wyrazy złożone (z rafsi)
- fu'ivla : wyrazy pochodzące z innego języka
rafsi : rdzenie do tworzenia wyrazów złożonych lujvo
tanru : metafora
gadri : artykuł / deskryptor
selbri : relacja
sumti : argument relacji
Typy wyrazów
valsi: wyrazycmavo : wyrazy strukturalne, wyrażają cechy gramatyczne, emocje i liczby.(możliwe formy:| .V | .VV | .V'V | CV | CVV |CV'V|
cmene : frazy - nazwy własne
- cmevla : wyrazy - nazwy własne
brivla : orzeczenia, trzy typy:
- gismu : pięcioliterowe rdzenie wyrazów (ok.1300)
- lujvo : wyrazy złożone (z rafsi)
- fu'ivla : wyrazy pochodzące z innego języka
rafsi : rdzenie do tworzenia wyrazów złożonych lujvo
tanru : metafora
gadri : artykuł / deskryptor
Rola w zdaniu
bridi : orzeczenieselbri : relacja
sumti : argument relacji
Wybrane frazy:
| lojban | english | polski |
| .i mi renvi fi li ... | duration of life | trwanie życia |
| mi jbena fi li ... | I was born in ... (date) | urodziłem się w ... (data ur.) |
| mi jbena fo ... | I was born in ... (place) | urodziłem się w ... (miejsce) |
| mi tugni | I agree | zgadzam się |
| .i na go'i | no | nie |
| mi na tugni | I do not agree | nie zgadzam się |
| ki'e sai do | thank you very much | dziękuję bardzo |
| je'e do | that's all right/you're welcome | wszystko w porządku / witaj |
| mi prami do | I love you | kocham cię |
| .iu sai | I love you | kocham cię |
| .i xu do se bangu la lojban | Do you speak Lojban | czy mówisz po lojbańsku? |
| .i mi na se bangu la lojban. | I don't speak Lojban | Nie mówie po lojbańsku |
| .i xu do se bangu le glibau | Do you speak English | czy mówisz po angielsku? |
| mi se bangu le glibau | I speak english | mówię po angielsku |
| .i xu do ka'e tavla bau ... | Can you speak language ... ? | czy mówisz w języku ... ? |
| .i mi jimpe | I understand | rozumiem |
| .i mi na jimpe | I don't understand | Nie rozumiem |
| .i .e'o ko skusno zenba | Could you talk more slowly please? | Czy mógłbyś mówić wolniej? |
| mi xagji | I am hungry | jestem głodny |
| mi taske | I am thirsty | jestem spragniony |
| ma stuzi le djacu kumfa | Where is the bathroom? | Gdzie jest łazienka? |
| ma stuzi le vimku'a | Where is the toilet? | Gdzie jest toaleta? |
| la alis mi mamta | Alice is my mother | Alicja jest moją matką |
| mi zmanei le ka ... | My favorite color is ... | mój ulubiony kolor to ... |
| .i mo | What's happening? | co sie wydarzyło? |
| mi djuno noda le se zvati be mi | I'm lost | zgubiłem się |
| mi xadgu'a | I practice sport | uprawiam sport |
| mi rusko | I'm Russian | jestem Rosjaninem |
| .i do xabju ma | Where do you live ? | gdzie mieszkasz ? |
| .i do mo | What are you doing ? | co robisz ? |
| .i do se briju fi ma | Where do you work ? | gdzie pracujesz ? |
| mi se jibri ... | I work as ... | pracuję jako ... |
| .i do jerna li xo | How much do you earn ? | ile zarabiasz ? |
| pei sidju mi | Can you help me ? | czy możesz mi pomóc ? |
| xu do speni | Are you married ? | czy jesteś żonaty (mężatką) |
| ma stuzi ... | Where is... | gdzie jest ... ? |
| mi klama ... fo ma/ma pluta .. | How do I get to... | jak się dostac do ... |
| le renytcana | the train station | stacja kolejowa |
| le vijytcana | the airport | lotnisko |
| le mikce cu zvati ma | Where is a doctor? | gdzie jest lekarz ? |
| le spita cu zvati ma | Where is a hospital? | gdzie jest szpital ? |
| cortu ti | It hurts here | boli tutaj |
| le stedu be mi cu kelvo du'eda | My head is too hot | mam zbyt wysoką temperaturę |
| mi bilma | I am sick | jestem chory |
| mi cortu le betfu | I have a stomach ache | boli mnie żołądek |
| mi vaxybi'a | I have a cold | mam katar |
| ko cimoi citka/pinxa/je'erse'a ti di'i lo djedi ca'o lo ze'aba jeftu be li re | Take this three times a day for the next two weeks | weź to 3 razy dziennie przez dwa tygodnie |
| slamrsalike | aspirin | aspiryna |
| ma jdima ti / ti rupnu li xo | What's the price of this? | ile to kosztuje ? |
| rupnu ta rupnu li paci | That costs 13 | to kosztuje 13 |
| mi sisku lo'e kargu mleca | I'm looking for something less expensive | szukam czegoś tańszego |
| la mari,as. ninmu | Maria is a woman | Maria jest kobietą |
| la suzyn. klama fo la .uacintyn. le karce | Susan goes via Washington by car | Susan jedzie przez Waszyngton samochodem. |
| fe le cukta cu dunda fi la klaudias. | The book was given to Claudia. | książka została dana Klaudii. |
| la klaudias. dunda le cukta la bil | Claudia gives the book(s) to Bill | Klaudia daje książkę Bilowi. |
| le karce cu sutra | The car(s) is/are fast | samochód jest szybki |
| la .istanbul. barda | Istanbul is big. | Istambuł jest duży |
| mi tavla la mari,as. | I talk to Maria. | Rozmawiam z Marią |
| do tavla zo'e la lojban. la lojban | You talk to someone about Lojban in Lojban | Rozmawiasz z kimś o Lojban w Lojban |
| xu do nelci la bil. | Do you like Bill? | czy lubisz Bila? |
| xu mi klama | Am I coming? | czy przychodzę |
| xu crino | Is it green? | czy to jest zielone ? |
| do klama ma | Where are you going? | Gdzie idziesz ? |
| ma klama | Who's going ? | Kto idzie ? |
| ma klama la london | Who's going to London? | Kto jedzie do Londynu ? |
| mi nelci le tamne | I like the cousin | lubię kuzyna |
| la porc. pe la meiris | Mary's Porsche | Porsche Marii |
| le nenri pe le karce | The inside of the car | wnętrze samochodu |
| le cukta po mi | My book | moja książka |
| le mi cukta | My book | moja książka |
| le do cukta | Your book | twoja książka |
| le ma cukta | Whose book? | czyja książka ? |
| le rirni po'e la .iulias | Julia's parents | rodzice Julii |
| le birka po'e la klaudias | Claudia's arm | ramię Klaudii |
| le la meiris. cifnu | Mary's child | dziecko Marii |
| le cukta pe la meiris | Mary's book | książka Marii |
| coi rodo | Hi, everyone | cześć wszystkim |
| mi nelci ro lo mlatu | I like all cats | lubię wszystkie koty |
| mi na nelci ro lo gerku | It's not true that I like all dogs | To nieprawda, że lubię wszystkie psy. |
| su'o pa lo prenu cu prami do | At least one person loves you | przynajmniej jedna osoba cię kocha |
| xo le botpi cu kunti | How many of the bottles are empty? | jak dużo butelek jest pustych ? |
| xo lo prenu cu klama ti | How many people come here? | jak wielu ludzi przychodzi tutaj ? |
| do viska xo lo sonci | How many soldiers do you see? | jak wielu żołnierzy widzisz ? |
| ma tcika ti | What's the time? | która godzina ? |
| mi viska do | I see you | widzę ciebie |
| do se viska mi | You are seen by me | jesteś widziany przez mnie |
| le nanmu cu klama lo barja | The man goes to a bar | człowiek idzie do baru |
| mi klama ti'u la daucac | I am going at 10:00 | wychodzę o 10:00 |
| caku la suzyn. klama le barja | Now, Susan goes to the bar | teraz Susan idzie do baru |
| mi vecnu zo'e zo'e le rupnu | I sell something to someone for the dollar | Sprzedaję coś komuś za dolara |
Słownik:
lojban english polskino 0 zero
pa 1 jeden
re 2 dwa
ci 3 trzy
vo 4 cztery
mu 5 pięć
xa 6 sześć
ze 7 siedem
bi 8 osiem
so 9 dziewięć
pano 10 dziesięć
papa 11 jedenaście
pare 12 dwanaście
reno 20 dwadzieścia
cino 30 trzydzieści
panono 100 sto
remna human człowiek
mi I ja
do you ty
do'o you and others ty,wy,oni
xamgu good dobrze
karce car samochód
barda big duży
cmalu small mały
clira early wczesny
lerci late późny
tolkargu cheap tani
kargu expensive drogi
jibni near blizki
darno far daleko
glare hot gorący
lenku cold zimny
culno full pełny
kunti empty pusty
frili easy łatwy
nandu difficult trudny
tilji heavy ciężki
linto light lekki
kalri open otworzyć
ganlo shut zamknąć
tolsre right dobry (osoba)
srera wrong zły (osoba)
drani right dobry (fakt)
toldra wrong zły (fakt)
tolni'o old stary
cnino new nowy
tolci'o old stary (osoba)
citno young młody (osoba)
melbi beautiful piękny
tolmle ugly brzydki
xamgu good dobry
xlali bad zły
xagmau better lepiej
xlamau worse gorzej
mutce a lot dużo
milxe a little mało
banzu sufficient dostateczny
tolbanzu insufficient niewystarczający
ro each , all każdy , wszystko
du'e too many zbyt dużo
so'a almost all prawie wszystko
so'e most najwięcej
so'i many , a lot of dużo
so'o several kilka
so'u few mało
su'e at most w najlepszym razie
su'o at least przynajmniej
ciska write pisać
cmene name nazwa
sutra fast,quick szybko
prenu person osoba
tavla talk,chat mówić
catlu look widzieć
dunda give dawać
citka eat jeść
pinxe drink pić
.iu love miłość
.a'o hope nadzieja
fu'i easy łatwy
roroi always zawsze
ba after czas po
mlatu cat kot
gerku dog pies
tricu tree drzewo
xirma horse koń
xarju pig świnia
ractu rabbit królik
kumfa room pokój
.i go'i yes tak
mi tugni I agree zgadzam się
.i na go'i no nie
pe'u please proszę
mi cpedu I request proszę, żądam
ki'e thanks dzięki
ki'e do thank you dziękuję
xekri black czarny
blanu blue niebieski
bunre brown brązowy
manku dark ciemny
grusi grey szary
crino green zielony
narju orange pomarańczowy
zirpu purple purpurowy
xunre red czerwony
xunblabi pink różwy
blabi white biały
pelxu yellow żółty
le renytcana the train station stacja kolejowa
le vijytcana the airport lotnisko
le mikce doctor lekarz
le spita hospital szpital
cortu hurts boli
bilma sick chory
slamrsalike aspirin aspiryna
cukta book książka
tcika time godzina
viska see widzę
djedi day dzień
nicte night noc
la padjed Sunday niedziela
la redjed Monday poniedziałek
la cidjed Tuesday wtorek
vensa Spring wiosna
crisa Summer lato
critu Autumn jesien
dunra Winter zima